Zakaz cesji w zleceniu transportowym

6 października 2019
Euro - odzyskiwanie długu

Kontrahent Ci nie zapłacił, a ktoś chce kupić Twoją wierzytelność – pamiętaj, że nie zawsze jest to możliwe.

Zleceniobiorca nie ma prawa bez uprzedniej pisemnej zgody Zleceniodawcy przenieść na osoby trzecie praw i obowiązków wynikających z niniejszej umowy, w tym zbycia wierzytelności lub rozporządzenia nimi w jakiejkolwiek formie” Oto jak może zostać sformułowany zakaz cesji w zleceniu transportowym. Oczywiście nie zawsze musi być napisany w taki sposób, ale efekt zawsze będzie ten sam.

Zanim przejdę do skutków takich postanowień pozwolę sobie wyjaśnić czym jest cesja praw. Nie posługując się pojęciami kodeksowymi, ale opisując to prosto. Cesja polega na sprzedaży (w większości przypadków) prawa, które nam przysługuje na rzecz innej osoby.

Przykład: Firma X prowadząca działalność transportową przyjęła od firmy Y zlecenie transportowe z umówionym wynagrodzeniem 1000 euro. Pomimo wykonania usługi firma Y postanowiła nie zapłacić firmie X. W związku z tym, że firma X nie chce angażować swoich środków, ani czasu w odzyskiwanie należności od firmy Y i chce odzyskać jak najszybciej chociaż część kwoty postanowiła sprzedać swoją należność na rzecz firmy Z. Firma X i Z mogą zawrzeć umowę cesji na podstawie której firma Z zapłaci firmie X określoną kwotę (cena sprzedaży zależy od stron), a w zamian będzie mogła dochodzić zapłaty od firmy Y.
Efekt takiej umowy jest taki, że firma X otrzymała zapłatę (najczęściej nie będzie to pełna kwota, a np. 50-80% wartości), natomiast firma Z jeśli uda się jej odzyskać środki, krótko mówiąc zarobi na tej transakcji. Można powiedzieć, że obie strony w pewien sposób odnoszą korzyść.

Niestety rozwiązanie przedstawione w przykładzie nie zawsze jest możliwe bez wypełnienia dodatkowych formalności. Zgodnie z art. 509 Kodeksu cywilnego, Wierzyciel (czyli firma X z przykładu) może przenieść bez zgody dłużnika (firma Y z przykładu) przenieść wierzytelność na osobę trzecią (firma Z z przykładu), chyba że sprzeciwiało by się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Wskazane wyżej zastrzeżenie umowne jest właśnie „zakazem cesji”, którego przykład podałem na początku.

Co zrobić, jeśli mamy takie postanowienie?
Są dwa sposoby:

1. zmiana warunków umowy – w tym zakresie odsyłam do artykułu o zmianach warunków umowy;

2. uzyskanie zgody na cesję – drugim rozwiązaniem jest uzyskanie zgody od naszego dłużnika na sprzedaż wierzytelności. W praktyce przyznam się rozwiązanie stosowane dość rzadko.

Jakie skutki sprzedaży wierzytelności pomimo zakazu (braku uzyskania zgody)?

Jeśli pomimo ustalonego zakazu cesji zostanie podpisana umowa przelewu wierzytelności (umowa cesji), zawarta umowa będzie nieważna i nie wywoła żadnych skutków wobec dłużnika.

Podsumowanie
Cesja wierzytelności jest jednym ze sposobów odzyskania przynajmniej części należności bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Z opcji takiej często korzystają banki, które sprzedają całe „pakiety” należności firmom windykacyjnym. Należy jednak uważać jeśli chcemy skorzystać z takiej możliwości na postanowienia umowy, którą zawieramy, a nie ukrywam obecnie w większości zleceń z którymi miałem styczność pojawił się zakaz cesji.

#translawyers #prawotransportowe #transportlaw #prawotransportowe #kancelariaprawna #kancelariaprawnawrocław #kancelariaprawnaprawotransportowe #transport #tsl #cesja #zakazcesji

Marcin Pustelnik

Adwokat w TransLawyers Widuch i Wspólnicy sp. k.

Najpopularniejsze: