Przewoźnicy wykonujący transport do Wielkiej Brytanii coraz częściej zastanawiają się, jakie dokumenty powinien posiadać kierowca podczas wykonywania przewozu. Czy wystarczą dokumenty przewozowe, czy konieczne jest również wożenie checklist, instrukcji dotyczących zapobiegania nielegalnej migracji oraz innych dokumentów związanych z procedurami bezpieczeństwa?
Pytanie to nie jest przypadkowe. Kontrole prowadzone przez brytyjski Border Force koncentrują się nie tylko na tym, czy pojazd został właściwie zabezpieczony przed przedostaniem się osób nieuprawnionych, ale również na tym, czy przewoźnik wdrożył skuteczny system zapobiegania nielegalnej migracji. W praktyce odpowiednia dokumentacja może mieć istotne znaczenie zarówno podczas samej kontroli, jak i w przypadku późniejszego postępowania dotyczącego nałożenia kary.
Dokumenty wymagane przepisami a dokumenty zalecane przez Border Force
W pierwszej kolejności należy odróżnić dokumenty wymagane przepisami prawa transportowego od dokumentów związanych z procedurami bezpieczeństwa obowiązującymi podczas przewozów do Wielkiej Brytanii.
Podstawą odpowiedzialności przewoźników za przewóz osób nielegalnie przekraczających granicę pozostają przepisy Immigration and Asylum Act 1999 oraz wydany na jego podstawie Code of Practice – Prevention of Clandestine Entrants.
Brytyjskie przepisy koncentrują się przede wszystkim na obowiązku wdrożenia przez przewoźnika skutecznego systemu zabezpieczenia pojazdu (effective system), którego celem jest zapobieganie przedostaniu się osób nieuprawnionych do przestrzeni ładunkowej.
Ani ustawa, ani Code of Practice nie nakładają jednak wprost obowiązku posiadania przez kierowcę określonego kompletu papierowych instrukcji.
Nie oznacza to jednak, że dokumenty te nie mają znaczenia.
Jakie dokumenty są najważniejsze podczas kontroli Border Force?
Z praktyki prowadzonych postępowań wynika, że najistotniejszym dokumentem jest prawidłowo wypełniona lista kontrolna (checklista), potwierdzająca przeprowadzenie wszystkich wymaganych kontroli pojazdu.
To właśnie dzięki niej przewoźnik może wykazać, że kierowca wykonywał obowiązkowe kontrole:
- bezpośrednio po załadunku,
- po każdym postoju,
- przed wjazdem do strefy kontrolnej lub na prom do Wielkiej Brytanii.
Przykładowa lista kontroli obejmuje m.in. sprawdzenie wnętrza i zewnętrznych elementów pojazdu, dachu, spodu naczepy, schowków, linek celnych, plomb oraz zabezpieczeń, a także wpisanie numeru plomby oraz podpis kierowcy.
Jeżeli pojazd został zabezpieczony plombą lub innym środkiem zabezpieczenia, numer plomby powinien zostać odnotowany na checkliście. To właśnie brak odpowiednio prowadzonej dokumentacji bardzo często powoduje trudności w wykazaniu przed Border Force, że przewoźnik stosował skuteczny system zabezpieczeń.
Czy kierowca powinien mieć przy sobie instrukcje?
Choć przepisy nie nakładają takiego obowiązku wprost, wytyczne Border Force wskazują, że kierowcy powinni dysponować pisemnymi instrukcjami dotyczącymi przeprowadzania kontroli oraz zabezpieczania pojazdu.
Przykładowe instrukcje przypominają kierowcy między innymi o obowiązku:
- obserwowania załadunku, jeżeli jest to możliwe,
- zabezpieczenia pojazdu bezpośrednio po załadunku,
- sprawdzania plomb i zabezpieczeń po każdym postoju,
- ponownego sprawdzenia pojazdu przed wjazdem do Wielkiej Brytanii,
- dokumentowania wszystkich przeprowadzonych kontroli.
Co szczególnie istotne, w instrukcji znajduje się również zalecenie, aby kierowca:
„Trzymał w kabinie pisemne instrukcje i listę kontrolną.”1
Nie jest to obowiązek wynikający z przepisów prawa, ale element świadczący o prawidłowo funkcjonującym systemie zabezpieczeń stosowanym przez przewoźnika.
Jakie dokumenty powinien przechowywać przewoźnik?
Nie wszystkie dokumenty związane z procedurami bezpieczeństwa powinny znajdować się w kabinie pojazdu. Część z nich stanowi dokumentację wewnętrzną przedsiębiorcy i może mieć istotne znaczenie podczas kontroli lub postępowania odwoławczego.
Do takich dokumentów należą przede wszystkim:
- karta potwierdzająca przekazanie kierowcy instrukcji, checklist oraz materiałów szkoleniowych,
- oświadczenie kierowcy o odbyciu szkolenia z zakresu zapobiegania nielegalnej migracji oraz otrzymaniu wymaganych instrukcji i Kodeksu Praktyki,
- oświadczenie kierowcy o obowiązku przestrzegania procedur oraz wypełniania list kontrolnych podczas każdej trasy do Wielkiej Brytanii.
Dokumenty te pozwalają wykazać, że przewoźnik nie ograniczył się jedynie do opracowania procedur, ale rzeczywiście przeszkolił kierowców oraz wdrożył odpowiedni system bezpieczeństwa.
Dokumentacja a program akredytacji Border Force
Posiadanie kompletnej dokumentacji ma również istotne znaczenie dla przedsiębiorców ubiegających się o przystąpienie do programu Civil Penalty Accreditation Scheme (CPAS).
W praktyce Border Force ocenia nie tylko samą treść obowiązujących procedur, ale również sposób ich wdrożenia. W trakcie prowadzonych postępowań zdarza się, że brytyjskie służby analizują dokumentację szkoleń kierowców, stosowane checklisty, instrukcje oraz sposób dokumentowania przeprowadzanych kontroli.
Kompletna dokumentacja pozwala wykazać, że przedsiębiorca dochował należytej staranności i stosował skuteczny system zapobiegania nielegalnej migracji.
Podsumowanie
Choć brytyjskie przepisy nie wymagają wprost, aby kierowca posiadał w kabinie komplet papierowych instrukcji dotyczących zapobiegania nielegalnej migracji, praktyka Border Force pokazuje, że dokumenty te nadal odgrywają istotną rolę.
Podczas kontroli największe znaczenie mają:
- prawidłowo zabezpieczony pojazd,
- regularne przeprowadzanie kontroli,
- rzetelnie wypełniona checklista dokumentująca wszystkie wykonane czynności.
Jednocześnie warto, aby kierowca posiadał przy sobie również pisemne instrukcje dotyczące procedur bezpieczeństwa oraz zapasowe formularze checklist. Ich obecność może stanowić dodatkowy dowód, że przewoźnik wdrożył i stosuje system wymagany przez brytyjskie służby.
Natomiast dokumenty potwierdzające odbycie szkoleń, przekazanie instrukcji czy zapoznanie kierowców z obowiązującymi procedurami powinny być przechowywane przez przewoźnika. W przypadku kontroli lub postępowania prowadzonego przez Border Force mogą one odegrać istotną rolę przy wykazywaniu dochowania należytej staranności oraz stanowić ważny argument podczas odwołania od nałożonej kary.
- https://www.gov.uk/government/publications/preventing-clandestine-entrants/guidance-on-preventing-clandestine-entry-english-accessible?utm_source=chatgpt.com
↩︎
