Zmień język

Skontaktuj się z Nami

+48 509 894 573


Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów(CMR)sporządzona w Genewie dnia 19 maja 1956 r.(Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238, sprost. Dz. U z 1995 r. Nr 69, poz. 352)

Wstęp
Umawiające się Strony,
Uznając za pożyteczne uregulowanie w jednolity sposób warunków umowy międzynarodowego przewozu
drogowego towarów, w szczególności jeś li idzie o dokumenty uż ywane do tego przewozu
oraz
o odpowiedzialność przewoźnika,
Zgodziły się na następujące postanowienia:
Rozdział I
ZAKRES STOSOWANIA
Artykuł 1

  1. Niniejszą Konwencję stosuje się do wszelkiej umowy o zarobkowy przewóz drogowy
    towarów
    pojazdami, niezależ nie od miejsca zamieszkania i przynależności państwowej stron, jeż eli
    miejsce
    przyjęcia przesyłki do przewozu i miejsca przewidziane dla jej dostawy, stosownie do ich oznaczenia
    w umowie, znajdują się w dwóch różnych krajach, z których przynajmniej jeden jest krajem umawiającym
    się.
  2. Dla celów stosowania niniejszej Konwencji okreś lenie “pojazdy” oznacza samochody,
    pojazdy
    członowe, przyczepy i naczepy, stosownie do ich określenia w artykule 4 Konwencji o ruchu drogowym
    z dnia 19 września 1949 r.
  3. Niniejszą Konwencję stosuje się także wówczas, gdy przewozy mieszczą ce się w jej
    ramach
    wykonywane są przez państwa lub rządowe instytucje albo organizacje.
  4. Niniejszej Konwencji nie stosuje się:
    a) do przewozu wykonywanych na podstawie międzynarodowych konwencji pocztowych;
    b) do przewozu zwłok;
    c) do przewozów rzeczy przesiedlenia.
  5. Umawiające się Strony zgadzają się nie wprowadzać żadnej zmiany do niniejszej Konwencji w
    drodze
    specjalnych porozumień, zawartych mię dzy dwiema lub kilkoma spoś ród nich, z wyjątkiem porozumień
    zawartych w celu wyłą czenia spod jej działania ich ruchu przygranicznego albo w celu uprawnienia do
    używania w przewozie, ograniczonym wyłącznie do ich terytoriów, listu przewozowego stanowiącego tytuł
    własności towaru.
    Artykuł 2
  6. Jeżeli pojazd zawierający towary przewoż ony jest na czę ś ci drogi morzem, koleją, ś ródlądową
    drogą
    wodną lub powietrzem, bez przeładunku, z wyjątkiem ewentualnego zastosowania postanowień artykułu
    14, niniejszą Konwencję stosuje się mimo to do całości przewozu. Jednak w miarę udowodnienia, ż
    e
    zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie dostawy towaru, które zdarzyło się w czasie przewozu innym
    rodzajem transportu niż drogowy, nie zostało spowodowane działaniem lub zaniechaniem ze
    strony
    przewoźnika drogowego, lecz ż e wynika ono z faktu, który mógł zdarzyć się tylko w trakcie i na
    skutek Konwencja CMR
    2
    towarów innym rodzajem transportu niż drogowy. Jednak w braku takich postanowień odpowiedzialność
    przewoźnika drogowego będzie określona niniejszą Konwencją.
  7. Jeżeli przewoźnik drogowy jest jednocześnie przewoźnikiem innym niż drogowy, jego odpowiedzialność
    określa również ust. 1, tak jakby jego funkcja przewoźnika drogowego i jego funkcja przewoźnika innego
    niż drogowy były wykonywane przez dwie różne osoby.
    Rozdział II
    OSOBY, ZA KTÓRE ODPOWIADA PRZEWOŹNIK
    Artykuł 3
    Przy stosowaniu niniejszej Konwencji przewoźnik odpowiada, jak za swoje własne czynności
    i zaniedbania, za czynności i zaniedbania swoich pracowników i wszystkich innych osób, do których usług
    odwołuje się w celu wykonania przewozu, kiedy ci pracownicy lub te osoby działają w wykonaniu swych
    funkcji.
    Rozdział III
    ZAWARCIE I WYKONANIE UMOWY PRZEWOZU
    Artykuł 4
    Dowodem zawarcia umowy przewozu jest list przewozowy. Brak, nieprawidłowość lub utrata listu
    przewozowego nie wpływa na istnienie ani na ważność umowy przewozu, która mimo to podlega
    przepisom niniejszej Konwencji.
    Artykuł 5
  8. List przewozowy wystawia się w trzech oryginalnych egzemplarzach, podpisanych przez nadawcę
    i przez przewoźnika, przy czym podpisy te mogą być wydrukowane lub też zastąpione przez stemple
    nadawcy i przewoźnika, jeżeli pozwala na to ustawodawstwo kraju, w którym wystawiono list przewozowy.
    Pierwszy egzemplarz wręcza się nadawcy, drugi towarzyszy przesyłce, a trzeci zatrzymuje przewoźnik.
  9. Jeżeli przeznaczony do przewozu towar ma być ładowany na różne pojazdy lub jeżeli chodzi o różne
    rodzaje towarów albo o oddzielne partie, nadawca lub przewoźnik ma prawo wymagać wystawienia tylu
    listów przewozowych, ile pojazdów należy użyć lub ile jest rodzajów bądź partii towarów.
    Artykuł 6
  10. List przewozowy powinien zawierać następujące dane:
    a) miejsce i datę jego wystawienia;
    b) nazwisko (nazwę) i adres nadawcy;
    c) nazwisko (nazwę) i adres przewoźnika;
    d) miejsce i datę przyjęcia towaru do przewozu oraz przewidziane miejsce jego wydania;
    e) nazwisko (nazwę) i adres odbiorcy;
    f) powszechnie używane określenie rodzaju towaru oraz sposób opakowania, a dla towarów
    niebezpiecznych ich ogólnie uznane określenie;
    g) ilość sztuk, ich cechy i numery;
    h) wagę brutto lub inaczej wyrażoną ilość towaru;
    i) koszty związane z przewozem (przewoźne, koszty dodatkowe, należności celne i inne
    koszty powstałe od chwili zawarcia umowy do chwili dostawy);
    Konwencja CMR
    3
    j) instrukcje niezbędne do załatwienia formalności celnych i innych;
    k) oświadczenie, że przewóz, bez względu na jakąkolwiek przeciwną klauzulę, podlega
    przepisom niniejszej Konwencji.
  11. W razie potrzeby list przewozowy powinien zawierać poza tym następujące dane:
    a) zakaz przeładunku;
    b) koszty, jakie nadawca przyjmuje na siebie;
    c) kwotę zaliczenia do pobrania przy wydaniu towaru;
    d) zadeklarowaną wartość towaru i sumę przedstawiającą interes specjalny w jego dostawie;
    e) instrukcje nadawcy dla przewoźnika dotyczące ubezpieczenia przesyłki;
    f) umówiony termin, w jakim ma być wykonany przewóz;
    g) wykaz dokumentów wręczonych przewoźnikowi.
  12. Strony mogą wnosić do listu przewozowego wszelkie inne dane, jakie uznają za potrzebne.
    Artykuł 7
  13. Nadawca odpowiada za wszelkie koszty i szkody, jakie mógłby ponieść przewoźnik na skutek
    nieścisłości lub niedostateczności:
    a) danych wymienionych w artykule 6, ustęp 1, b), d), e), f), g), h) i j);
    b) danych wymienionych w artykule 6, ustęp 2;
    c) wszelkich innych danych lub instrukcji, wydanych przez niego w celu wystawienia listu
    przewozowego lub w celu wniesienia ich do niego.
  14. Jeżeli na życzenie nadawcy przewoźnik wpisuje do listu przewozowego dane przewidziane w ustępie 1
    niniejszego artykułu, przyjmuje się w braku dowodu przeciwnego, że działał on na rachunek nadawcy.
  15. Jeżeli list przewozowy nie zawiera oświadczenia, przewidzianego w artykule 6, ust. 1, k), przewoźnik
    odpowiada za wszelkie koszty i szkody, które mogłaby ponieść z powodu tego zaniedbania osoba mająca
    prawo do towaru.
    Artykuł 8
  16. Przy przyjęciu towaru przewoźnik jest obowiązany sprawdzić:
    a) dokładność danych listu przewozowego dotyczących ilości sztuk, jak również ich cech
    i numerów;
    b) widoczny stan towaru i jego opakowania.
  17. Jeżeli przewoźnik nie ma możności sprawdzenia w wystarczający sposób ścisłości danych
    przewidzianych w ustępie 1 a) niniejszego artykułu, wpisuje do listu przewozowego zastrzeżenia, które
    powinny być uzasadnione. Powinien on także uzasadnić wszelkie zastrzeżenia, jakie uczyni
    w przedmiocie widocznego stanu towaru i jego opakowania. Zastrzeżenia te nie wiążą nadawcy, jeżeli nie
    przyjął on ich wyraźnie w liście przewozowym.
  18. Nadawca ma prawo żądać sprawdzenia przez przewoźnika wagi brutto albo inaczej wyrażonej ilości
    towaru. Może on także żądać sprawdzenia zawartości sztuk przesyłki. Przewoźnik może domagać się
    zapłacenia kosztów sprawdzenia. Wynik sprawdzenia wpisuje się do listu przewozowego.
    Artykuł 9
  19. W braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy
    oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika.
    Konwencja CMR
    4
  20. W braku uzasadnionych zastrzeżeń przewoźnika, wpisanych do listu przewozowego, istnieje
    domniemanie, że towar i jego opakowanie były widocznie w dobrym stanie w chwili przyjęcia przez
    przewoźnika i że ilość sztuk, jak również ich cechy i numery były zgodne z oświadczeniami w liście
    przewozowym.
    Artykuł 10
    Nadawca odpowiada wobec przewoźnika za szkody wyrządzone osobom, wyposażeniu lub innym
    towarom, jak również za koszty, których przyczyną byłoby wadliwe opakowanie towaru, chyba że
    wadliwość była widoczna lub znana przewoźnikowi w chwili jego przyjęcia, a przewoźnik nie wniósł
    zastrzeżeń w tym przedmiocie.
    Artykuł 11
  21. W celu załatwienia formalności celnych lub innych, jakie należy wypełnić przed wydaniem towaru,
    nadawca powinien załączyć do listu przewozowego lub postawić do dyspozycji przewoźnika potrzebne
    dokumenty oraz udzielić mu wszelkich żądanych informacji.
  22. Przewoźnik nie jest obowiązany sprawdzać, czy te dokumenty i informacje są ścisłe i dostateczne.
    Nadawca odpowiada wobec przewoźnika za wszelkie szkody, które mogłyby wyniknąć wskutek braku,
    niedostateczności lub nieprawidłowości tych dokumentów i informacji, chyba że zachodzi wina ze strony
    przewoźnika.
  23. Przewoźnik odpowiada jak komisant za zagubienie lub niewłaściwe użycie dokumentów wymienionych
    w liście przewozowym i dołączonych do niego lub wręczonych przewoźnikowi; jednakże odszkodowanie,
    które go obciąża, nie może przewyższyć odszkodowania, jakie należałoby się w razie zaginięcia towaru.
    Artykuł 12
  24. Nadawca ma prawo rozporządzać towarem, a w szczególności zażądać od przewoźnika wstrzymania
    przewozu, zmiany miejsca przewidzianego dla wydania towaru albo też wydania go odbiorcy innemu niż
    wskazany w liście przewozowym.
  25. To prawo wygasa z chwilą, kiedy drugi egzemplarz listu przewozowego został wydany odbiorcy lub
    kiedy ten ostatni skorzystał z prawa przewidzianego w artykule 13, ustęp 1; od tej chwili przewoźnik
    powinien stosować się do zleceń odbiorcy.
  26. Prawo do rozporządzania towarem należy jednak do odbiorcy już od chwili wystawienia listu
    przewozowego, jeśli nadawca uczynił o tym wzmiankę w liście przewozowym.
  27. Jeżeli odbiorca, wykonując swoje prawo do rozporządzania, zarządzi wydanie przesyłki innej osobie, ta
    ostatnia nie może wyznaczyć innych odbiorców.
  28. Wykonanie prawa rozporządzenia towarem podlega następującym warunkom:
    a) nadawca albo w przypadku przewidzianym w ustępie 3 niniejszego artykułu odbiorca,
    który chce wykonać to prawo, powinien przedstawić pierwszy egzemplarz listu
    przewozowego, do którego powinny być wpisane nowe instrukcje wydane przewoźnikowi,
    oraz wynagrodzić przewoźnikowi wszelkie koszty i szkody, jakie pociąga za sobą
    wykonanie tych instrukcji;
    b) wykonanie tego prawa powinno być możliwe w chwili, kiedy instrukcje dotrą do osoby,
    która powinna je wykonać, i nie powinno przeszkadzać normalnej eksploatacji
    przedsiębiorstwa przewoźnika ani przynosić szkody nadawcom lub odbiorcom innych
    przesyłek;
    c) instrukcje nie mogą nigdy powodować podziału przesyłki.
  29. Jeżeli wskutek postanowień ustępu 5 b) niniejszego artykułu przewoźnik nie może wykonać
    otrzymanych instrukcji, powinien on niezwłocznie zawiadomić o tym osobę, od której instrukcje te
    pochodzą.
    Konwencja CMR
    5
  30. Przewoźnik, który nie wykona instrukcji wydanych w warunkach przewidzianych w niniejszym artykule
    lub który zastosuje się do takich instrukcji nie zażądawszy przedłożenia pierwszego egzemplarza listu
    przewozowego, odpowiada wobec osoby uprawnionej za powstałą stąd szkodę.
    Artykuł 13
  31. Po przybyciu towaru do miejsca przewidzianego dla jego wydania, odbiorca ma prawo żądać od
    przewoźnika wydania za pokwitowaniem drugiego egzemplarza listu przewozowego oraz towaru. Jeżeli
    stwierdzono zaginięcie towaru lub jeżeli towar nie przybył po upływie terminu przewidzianego w artykule
    19, odbiorca może w imieniu własnym dochodzić wobec przewoźnika praw wynikających z umowy
    przewozu.
  32. Odbiorca, który korzysta z praw, jakie mu przysługują w myśl ustępu 1 niniejszego artykułu,
    obowiązany jest zapłacić kwotę należności wynikającą z listu przewozowego. W przypadku sporu w tym
    przedmiocie przewoźnik obowiązany jest dostarczyć towar tylko wówczas, gdy odbiorca udzieli mu
    zabezpieczenia.
    Artykuł 14
  33. Jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny wykonanie umowy przewozu na warunkach podanych w liście
    przewozowym jest lub staje się niemożliwe przed przybyciem towaru do miejsca przewidzianego dla jego
    wydania, przewoźnik jest obowiązany zażądać instrukcji od osoby uprawnionej do rozporządzania
    towarem, zgodnie z artykułem 12.
  34. Jeżeli jednak okoliczności pozwalają na wykonanie przewozu na warunkach różniących się od
    przewidzianych w liście przewozowym i jeżeli przewoźnik nie zdoła uzyskać w dostatecznie krótkim czasie
    instrukcji od osoby uprawnionej do rozporządzania towarem zgodnie z artykułem 12, powinien on podjąć
    środki, jakie wydają mu się najlepsze w interesie osoby uprawnionej do rozporządzania towarem.
    Artykuł 15
  35. Jeżeli po przybyciu towaru do miejsca przeznaczenia okażą się przeszkody w jego wydaniu,
    przewoźnik powinien zażądać instrukcji od nadawcy. Jeżeli odbiorca odmawia przyjęcia towaru, nadawca
    ma prawo rozporządzać nim bez obowiązku przedstawienia pierwszego egzemplarza listu przewozowego.
  36. Odbiorca, nawet jeżeli uprzednio odmówił przyjęcia towaru, może zawsze domagać się jego wydania,
    dopóki przewoźnik nie otrzyma przeciwnych instrukcji od nadawcy.
  37. Jeżeli przeszkoda w wydaniu towaru powstanie po tym, jak odbiorca, działając zgodnie z prawem, które
    mu przysługuje na mocy artykułu 12, ustęp 3, dał polecenie wydania towaru innej osobie, to stosując
    postanowienia powyższych ustępów 1 i 2, odbiorca wstępuje w miejsce nadawcy a ta inna osoba
    w miejsce odbiorcy.
    Artykuł 16
  38. Przewoźnik ma prawo do zwrotu kosztów spowodowanych zażądaniem przez niego instrukcji lub ich
    wykonaniem, o ile koszty te nie wynikły z jego winy.
  39. W przypadkach przewidzianych w artykule 14, ustęp 1 i w artykule 15 przewoźnik może bezzwłocznie
    wyładować towar na rachunek osoby uprawnionej; po tym wyładowaniu przewóz uważa się za ukończony.
    Przewoźnik bierze wówczas na siebie dozór towaru. Może on jednak powierzyć towar osobie trzeciej
    i wówczas odpowiada jedynie za rozsądny wybór tej osoby. Towar zostaje obciążony należnościami,
    wynikającymi z listu przewozowego i wszystkimi innymi kosztami.
  40. Przewoźnik może przystąpić do sprzedaży towaru nie czekając na instrukcje osoby uprawnionej, jeżeli
    usprawiedliwia to właściwość psucia się lub stan towaru albo jeżeli koszty przechowywania towaru są
    niewspółmiernie wysokie w stosunku do jego wartości. W innych przypadkach może on również przystąpić
    Konwencja CMR
    6
    do sprzedaży, jeżeli nie otrzyma w słusznym terminie od osoby uprawnionej przeciwnych instrukcji,
    których wykonanie mogłoby być słusznie wymagane.
  41. Jeżeli towar został sprzedany w zastosowaniu niniejszego artykułu, kwota uzyskana ze sprzedaży
    powinna być postawiona do dyspozycji osoby uprawnionej, po potrąceniu kosztów ciążących na towarze.
    Jeżeli koszty te są wyższe od kwoty uzyskanej ze sprzedaży, przewoźnik ma prawo do różnicy.
  42. Sposób postępowania w przypadku sprzedaży określony jest przepisami prawa lub zwyczajami
    obowiązującymi w miejscu, gdzie towar się znajduje.
    Rozdział IV
    ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRZEWOŹNIKA
    Artykuł 17
  43. Przewoźnik odpowiada za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru lub za jego uszkodzenie, które
    nastąpi w czasie między przyjęciem towaru a jego wydaniem, jak również za opóźnienie dostawy.
  44. Przewoźnik jest zwolniony od tej odpowiedzialności, jeżeli zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie
    spowodowane zostało winą osoby uprawnionej, jej zleceniem nie wynikającym z winy przewoźnika, wadą
    własną towaru lub okolicznościami, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł
    zapobiec.
  45. Przewoźnik nie może powoływać się dla zwolnienia się od odpowiedzialności ani na wady pojazdu,
    którym się posługuje dla wykonania przewozu, ani na winę osoby lub pracowników osoby, u której pojazd
    wynajął.
  46. Uwzględniając postanowienia artykułu 18, ustępy 2 do 5, przewoźnik jest zwolniony od swej
    odpowiedzialności, jeżeli zaginięcie lub uszkodzenie towaru powstało ze szczególnego
    niebezpieczeństwa wynikającego z jednej lub kilku następujących przyczyn:
    a) użycie pojazdów otwartych i nie przykrytych opończą, jeżeli to użycie było wyraźnie
    uzgodnione i zaznaczone w liście przewozowym;
    b) brak lub wadliwe opakowanie, jeżeli towary, ze względu na swe naturalne właściwości,
    w razie braku lub wadliwego opakowania, narażone są na zaginięcie lub uszkodzenie;
    c) manipulowanie, ładowanie, rozmieszczenie lub wyładowanie towaru przez nadawcę lub
    przez odbiorcę albo przez osoby działające na rachunek nadawcy lub odbiorcy;
    d) naturalne właściwości niektórych towarów, mogące powodować całkowite lub częściowe
    ich zaginięcie albo uszkodzenie, w szczególności przez połamanie, rdzę, samoistne
    wewnętrzne zepsucie, wyschnięcie, wyciek, normalny ubytek lub działanie robactwa
    i gryzoni;
    e) niedostateczność lub wadliwość cech lub numerów na sztukach przesyłki;
    f) przewóz żywych zwierząt.
  47. Jeżeli na mocy niniejszego artykułu przewoźnik nie odpowiada za niektóre czynniki, które spowodowały
    szkodę, jego odpowiedzialność jest zaangażowana tylko w tym zakresie, w jakim czynniki, za które ponosi
    on odpowiedzialność na mocy niniejszego artykułu, przyczyniły się do powstania szkody.
    Artykuł 18
  48. Dowód, że zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie spowodowane zostało jedną z przyczyn
    przewidzianych w artykule 17, ustęp 2, ciąży na przewoźniku.
  49. Jeżeli przewoźnik ustali, że ze względu na okoliczności faktyczne, zaginięcie lub uszkodzenie mogło
    wynikać z jednej lub kilku przyczyn wymienionych w artykule 17, ustęp 4, istnieje domniemanie, że ono
    z nich wynika. Osoba uprawniona może jednak przeprowadzić dowód, że szkoda nie została
    spowodowana całkowicie lub częściowo jedną z tych przyczyn.
    Konwencja CMR
    7
  50. Powyższe domniemanie nie ma zastosowania w przypadku przewidzianym w artykule 17, ust. 4, (a),
    w razie nadmiernego ubytku lub w razie zaginięcia sztuki.
  51. Jeżeli przewóz wykonywany jest przy pomocy pojazdu, urządzonego specjalnie dla ochrony towarów
    przed wpływem ciepła, zimna, zmian temperatury lub wilgotności powietrza, przewoźnik może powoływać
    się na dobrodziejstwa artykułu 17, ustęp 4, (d) jedynie wówczas, gdy udowodni, że przedsięwziął wszelkie
    obowiązujące go w danych okolicznościach środki co do wyboru, utrzymania i użycia tych urządzeń oraz
    że zastosował się do specjalnych instrukcji, które zostały mu udzielone.
  52. Przewoźnik może powoływać się na dobrodziejstwo artykułu 17, ustęp 4, (f) jedynie wówczas, gdy
    udowodni, że przedsięwziął wszelkie obowiązujące go w danych okolicznościach środki i że zastosował
    się do specjalnych instrukcji, które zostały mu udzielone.
    Artykuł 19
    Opóźnienie terminu dostawy ma miejsce wówczas, kiedy towar nie został dostarczony w umówionym
    terminie lub, o ile nie umówiono terminu, jeżeli faktyczny czas trwania przewozu, uwzględniając
    okoliczności, a zwłaszcza przy przesyłkach drobnych czas niezbędny dla skompletowania pełnego
    ładunku w normalnych warunkach przekracza czas, jaki słusznie można przyznać starannym
    przewoźnikom.
    Artykuł 20
  53. Osoba uprawniona może, bez dalszych dowodów, uważać towar za zaginiony, jeżeli nie został on
    wydany w ciągu trzydziestu dni po upływie umówionego terminu, a jeżeli terminu nie umówiono, w ciągu
    sześćdziesięciu dni po przyjęciu towaru przez przewoźnika.
  54. Osoba uprawniona, otrzymując odszkodowanie za zaginiony towar, może pisemnie zażądać, aby
    w razie odnalezienia towaru w ciągu roku po wypłacie odszkodowania zawiadomiono ją o tym
    niezwłocznie. Należy potwierdzić jej to żądanie na piśmie.
  55. W ciągu trzydziestu dni po otrzymaniu tego zawiadomienia osoba uprawniona może żądać, aby towar
    został jej wydany za zapłatą należności wynikających z listu przewozowego i za zwrotem otrzymanego
    odszkodowania, po ewentualnym potrąceniu kosztów, które byłyby objęte tym odszkodowaniem
    i z zastrzeżeniem wszelkich praw do odszkodowania za opóźnienie dostawy, przewidzianego w artykule
    23 i ewentualnie w artykule 26.
  56. Jeżeli nie wysunięto żądania, przewidzianego w ustępie 2, lub nie udzielono żadnych instrukcji
    w przewidzianym w ustępie 3 terminie trzydziestu dni albo jeżeli towar został odnaleziony później niż
    w rok po wypłaceniu odszkodowania, przewoźnik rozporządza nim stosownie do przepisów
    obowiązujących w miejscu, gdzie znajduje się towar.
    Artykuł 21
    Jeżeli towar został wydany odbiorcy bez pobrania zaliczenia, które przewoźnik powinien był pobrać
    w myśl postanowień umowy przewozu, przewoźnik obowiązany jest wypłacić nadawcy odszkodowanie do
    wysokości kwoty zaliczenia, zachowując roszczenie zwrotne do odbiorcy.
    Artykuł 22
  57. Jeżeli nadawca powierza przewoźnikowi towary niebezpieczne, powinien mu dokładnie opisać, jakie
    niebezpieczeństwo przedstawiają, i wskazać mu w razie potrzeby, jakie środki ostrożności należy podjąć.
    W przypadku gdy informacja ta nie została zamieszczona w liście przewozowym, do nadawcy lub do
    odbiorcy należy przeprowadzenie wszelkimi innymi sposobami dowodu, że przewoźnik wiedział, jakie
    niebezpieczeństwo przedstawiał przewóz wymienionych towarów.
  58. Towary niebezpieczne, które nie byłyby przewoźnikowi znane jako takie, w warunkach przewidzianych
    w ustępie 1 niniejszego artykułu, mogą być w każdej chwili i w każdym miejscu wyładowane, zniszczone
    Konwencja CMR
    8
    lub unieszkodliwione przez przewoźnika bez żadnego odszkodowania; nadawca jest oprócz tego
    odpowiedzialny za wszystkie koszty i szkody wynikające z ich powierzenia do przewozu lub z ich
    przewozu.
    Artykuł 23
  59. Jeżeli na podstawie postanowień niniejszej Konwencji przewoźnik obowiązany jest zapłacić
    odszkodowanie za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru, odszkodowanie to oblicza się według
    wartości towaru w miejscu i w okresie przyjęcia go do przewozu.
  60. Wartość towaru określa się według ceny giełdowej lub w razie jej braku według bieżącej ceny rynkowej,
    a w braku jednej i drugiej – według zwykłej wartości towarów tego samego rodzaju i jakości.
  61. Odszkodowanie nie może jednak przekraczać 25 franków za kilogram brakującej wagi brutto. Za frank
    uważa się złoty frank wagi 10/31 grama złota o próbie 0,900.
  62. Oprócz tego zwraca się przewoźne, cło i inne wydatki poniesione w związku z przewozem towaru,
    w całości w razie całkowitego zaginięcia i proporcjonalnie w razie częściowego zaginięcia; inne
    odszkodowania nie należą się.
  63. W razie opóźnienia dostawy, jeżeli osoba uprawniona udowodni, że wynikła stąd dla niej szkoda,
    przewoźnik obowiązany jest zapłacić odszkodowanie, które nie może przewyższyć kwoty przewoźnego.
  64. Wyższego odszkodowania można żądać jedynie w przypadku zadeklarowania wartości towaru lub
    zadeklarowania specjalnego interesu w jego dostawie, zgodnie z artykułami 24 i 26.
    Artykuł 24
    Nadawca może zadeklarować w liście przewozowym za umówioną dodatkową opłatą wartość towaru
    przekraczającą granicę wymienioną w ustępie 3 artykułu 23 i w tym przypadku kwota zadeklarowana
    zastępuje tę granicę.
    Artykuł 25
  65. W razie uszkodzenia przesyłki przewoźnik płaci kwotę, o którą obniżyła się wartość towaru, obliczoną
    według wartości towaru ustalonej zgodnie z artykułem 23, ustępy 1, 2 i 4.
  66. Odszkodowanie nie może jednak przewyższać:
    a) jeżeli cała przesyłka doznała obniżenia wartości przez uszkodzenie – kwoty, którą
    należałoby zapłacić w razie zaginięcia całej przesyłki;
    b) jeżeli tylko część przesyłki doznała obniżenia wartości przez uszkodzenie – kwoty, którą
    należałoby zapłacić w razie zaginięcia części, która doznała obniżenia wartości.
    Artykuł 26
  67. Nadawca może ustalić wpisując do listu przewozowego za umówioną dodatkową opłatą kwotę
    specjalnego interesu w dostawie przesyłki na wypadek jej zaginięcia lub uszkodzenia, a także w razie
    przekroczenia umówionego terminu dostawy.
  68. Jeżeli miała miejsce deklaracja specjalnego interesu w dostawie, można żądać niezależnie od
    odszkodowania przewidzianego w artykułach 23, 24 i 25 odszkodowania równego dodatkowej szkodzie,
    która została udowodniona, aż do wysokości zadeklarowanej kwoty.
    Artykuł 27
  69. Osoba uprawniona może żądać odsetek od kwoty odszkodowania. Odsetki te, w wysokości 5% rocznie,
    liczą się od dnia skierowania pisemnej reklamacji do przewoźnika, a jeżeli tej reklamacji nie było, od dnia
    wytoczenia powództwa sądowego.
    Konwencja CMR
    9
  70. Jeżeli dane służące za podstawę do obliczenia odszkodowania nie są wyrażone w walucie państwa,
    gdzie żąda się zapłaty, przeliczenia dokonuje się według kursu dnia i miejsca wypłaty odszkodowania.
    Artykuł 28
  71. Jeżeli według prawa, które ma zastosowanie, zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie dostawy,
    powstałe w trakcie przewozu podlegającego niniejszej Konwencji, uprawnia do wystąpienia z reklamacją
    pozaumowną, przewoźnik może skorzystać z postanowień niniejszej Konwencji, które wyłączają jego
    odpowiedzialność lub które określają albo ograniczają należne odszkodowanie.
  72. Jeżeli chodzi o odpowiedzialność pozaumowną jednej z osób, za które odpowiada przewoźnik w myśl
    artykułu 3, z tytułu zaginięcia, uszkodzenia lub opóźnienia, osoba ta może również skorzystać
    z postanowień niniejszej Konwencji, które wyłączają odpowiedzialność przewoźnika lub które określają
    albo ograniczają należne odszkodowanie.
    Artykuł 29
  73. Przewoźnik nie ma prawa korzystać z postanowień niniejszego rozdziału, które wyłączają lub
    ograniczają jego odpowiedzialność albo które przenoszą na drugą stronę ciężar dowodu, jeżeli szkoda
    powstała wskutek złego zamiaru przewoźnika lub jego niedbalstwa, które według prawa obowiązującego
    w miejscu prowadzenia sprawy sądowej uważane jest za równoznaczne ze złym zamiarem.
  74. To samo postanowienie stosuje się, jeżeli złego zamiaru lub niedbalstwa dopuszczają się pracownicy
    przewoźnika lub jakiekolwiek inne osoby, do których usług odwołuje się on dla wykonania przewozu, jeżeli
    ci pracownicy lub te inne osoby działają w wykonaniu swych funkcji. W takim przypadku ci pracownicy i te
    inne osoby nie mają prawa korzystania w zakresie ich osobistej odpowiedzialności z postanowień
    niniejszego rozdziału, wymienionych w ustępie 1.
    Rozdział V
    REKLAMACJE I ROSZCZENIA
    Artykuł 30
  75. Jeżeli odbiorca przyjął towar, nie sprawdziwszy wraz z przewoźnikiem jego stanu albo nie zgłosiwszy
    przewoźnikowi zastrzeżeń wskazujących ogólnie rodzaj braku lub uszkodzenia najpóźniej w chwili
    dostawy, jeśli idzie o widoczne braki lub uszkodzenia albo w siedem dni od daty dostawy, nie wliczając
    niedziel i dni świątecznych, jeśli idzie o braki lub uszkodzenia niewidoczne – domniemywa się, jeżeli nie
    ma dowodu przeciwnego, że otrzymał towar w stanie opisanym w liście przewozowym. Zastrzeżenia
    przewidziane wyżej powinny być dokonane na piśmie, jeśli idzie o braki lub uszkodzenia niewidoczne.
  76. Jeżeli stan towaru został sprawdzony wspólnie przez odbiorcę i przewoźnika, dowód przeciwny
    wynikowi tego sprawdzenia nie może być przeprowadzony, chyba że chodzi o braki lub uszkodzenia
    niewidoczne i jeżeli odbiorca zgłosił przewoźnikowi pisemne zastrzeżenia w ciągu siedmiu dni od daty
    tego sprawdzenia, nie licząc niedziel i dni świątecznych.
  77. Opóźnienie dostawy może stanowić podstawę do odszkodowania tylko wówczas, gdy zastrzeżenie
    zostało skierowane na piśmie w terminie 21 dni od dnia postawienia towaru do dyspozycji odbiorcy.
  78. Dnia dostawy lub – zależnie od przypadku – dnia sprawdzenia towaru albo dnia jego postawienia do
    dyspozycji nie wlicza się do terminów przewidzianych w niniejszym artykule.
  79. Przewoźnik i odbiorca powinni udzielać sobie wzajemnie wszelkich możliwych ułatwień przy
    dokonywaniu potrzebnych sprawdzeń i ustaleń.
    Konwencja CMR
    10
    Artykuł 31
  80. We wszystkich sporach, które wynikają z przewozów podlegających niniejszej Konwencji, powód może
    wnosić sprawę do sądów umawiających się krajów, określonych przez strony w drodze wspólnego
    porozumienia, a ponadto do sądów kraju, na którego obszarze:
    a) pozwany ma stałe miejsce zamieszkania, główną siedzibę lub filię albo agencję, za której
    pośrednictwem zawarto umowę o przewóz, albo
    b) znajduje się miejsce przejęcia towaru do przewozu lub miejsce jego dostawy,
    i nie może wnosić sprawy do innych sądów.
  81. Kiedy w sporze, przewidzianym w ustępie 1 niniejszego artykułu, sprawa toczy się przed sądem
    właściwym według tego ustępu albo kiedy w takim sporze został ogłoszony wyrok przez taki sąd, nie
    można wszcząć żadnej nowej sprawy z tej samej przyczyny między tymi samymi stronami, chyba że
    orzeczenie sądu, przed którym pierwsza sprawa została wszczęta, byłoby niewykonalne w kraju, gdzie
    wszczęto nową sprawę.
  82. Kiedy w sporze, przewidzianym w ustępie 1 niniejszego artykułu, wyrok wydany przez sąd jednego
    umawiającego się kraju stał się wykonalny w tym kraju, staje się on również wykonalny w każdym z innych
    umawiających się krajów natychmiast po dopełnieniu formalności wymaganych w zainteresowanym kraju.
    Formalności te nie mogą obejmować rewizji sprawy.
  83. Postanowienia ustępu 3 niniejszego artykułu stosuje się do wyroków wydanych w obecności stron, do
    wyroków zaocznych i do ugod sądowych, lecz nie stosuje się ich ani do wyroków o wykonalności tylko
    tymczasowej, ani do wyroków, które oprócz kosztów procesu zasądzają od powoda odszkodowanie
    wskutek całkowitego lub częściowego oddalenia jego powództwa.
  84. Nie można żądać od obywateli umawiających się krajów, którzy posiadają miejsce zamieszkania lub
    przedsiębiorstwo w jednym z tych krajów, zabezpieczenia kosztów przewodu sądowego, które wynikają
    z przewozów podlegających niniejszej Konwencji.
    Artykuł 32
  85. Roszczenia, które mogą wyniknąć z przewozów podlegających niniejszej Konwencji, przedawniają się
    po upływie jednego roku. Jednak w przypadku złego zamiaru lub niedbalstwa, które według prawa
    obowiązującego sąd rozpatrujący sprawę uważane jest za równoznaczne ze złym zamiarem, termin
    przedawnienia wynosi trzy lata. Przedawnienie biegnie:
    a) w przypadkach częściowego zaginięcia, uszkodzenia lub opóźnienia dostawy –
    począwszy od dnia wydania;
    b) w przypadkach całkowitego zaginięcia – począwszy od trzydziestego dnia po upływie
    umówionego terminu dostawy, albo, jeżeli termin nie był umówiony – począwszy od
    sześćdziesiątego dnia po przyjęciu towaru przez przewoźnika;
    c) we wszystkich innych przypadkach – począwszy od upływu trzymiesięcznego terminu od
    dnia zawarcia umowy przewozu.
    Dnia, wskazanego wyżej, jako wyjściowy dla biegu przedawnienia, nie wlicza się do terminu
    przedawnienia.
  86. Reklamacja pisemna zawiesza przedawnienie aż do dnia, w którym przewoźnik na piśmie odrzuci
    reklamację i zwróci załączone do niej dokumenty. W razie częściowego przyjęcia reklamacji bieg
    przedawnienia wznawia się tylko dla tej części reklamacji, która pozostaje sporną. Dowód otrzymania
    reklamacji lub odpowiedzi na nią oraz zwrotu jej załączników ciąży na stronie, która się powołuje na ten
    fakt. Reklamacje późniejsze w tym samym przedmiocie nie zawieszają przedawnienia.
  87. Z zastrzeżeniem postanowień powyższego ustępu 2, zawieszenie przedawnienia normują przepisy
    prawa obowiązującego sąd rozpatrujący sprawę. To samo dotyczy przerwania biegu przedawnienia.
  88. Roszczenie przedawnione nie może być więcej podnoszone, nawet w postaci wzajemnego powództwa
    lub zarzutu.
    Konwencja CMR
    11
    Artykuł 33
    Umowa przewozu może zawierać klauzulę przyznającą właściwość trybunałowi arbitrażowemu pod
    warunkiem, aby klauzula ta przewidywała, że trybunał arbitrażowy stosować będzie niniejszą Konwencję.
    Rozdział VI
    POSTANOWIENIA DOTYCZĄCE PRZEWOZU WYKONYWANEGO PRZEZ KOLEJNYCH
    PRZEWOŹNIKÓW
    Artykuł 34
    Jeżeli przewóz jest wykonywany na podstawie jednej umowy przez kilku kolejnych przewoźników
    drogowych, każdy z nich przyjmuje na siebie odpowiedzialność za wykonanie całego przewozu, przy
    czym drugi przewoźnik i każdy z następnych przewoźników staje się przez przyjęcie towaru i listu
    przewozowego stroną umowy na warunkach określonych w liście przewozowym.
    Artykuł 35
  89. Przewoźnik, który przyjmuje towar od poprzedniego przewoźnika, wręcza mu datowane i podpisane
    przez siebie potwierdzenie odbioru. Powinien on napisać swoje nazwisko i adres na drugim egzemplarzu
    listu przewozowego. W razie potrzeby umieszcza on na tym egzemplarzu, jak również na potwierdzeniu
    odbioru zastrzeżenia podobne do tych, które są przewidziane w artykule 8 ustęp 2.
  90. Postanowienia artykułu 9 mają zastosowanie do stosunków między kolejnymi przewoźnikami.
    Artykuł 36
    O ile nie chodzi o powództwo wzajemne lub o zarzut podniesiony przy rozpatrywaniu powództwa opartego
    na tej samej umowie przewozu, powództwo z tytułu odpowiedzialności za zaginięcie, uszkodzenie lub
    opóźnienie dostawy może być skierowane jedynie przeciwko pierwszemu przewoźnikowi, ostatniemu
    przewoźnikowi lub przewoźnikowi, który wykonywał tę część przewozu, podczas której miało miejsce
    zdarzenie powodujące zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie dostawy; powództwo może być skierowane
    jednocześnie przeciwko kilku z tych przewoźników.
    Artykuł 37
    Przewoźnikowi, który na mocy postanowień niniejszej Konwencji wypłacił odszkodowanie, przysługuje
    roszczenie zwrotne o sumę odszkodowania, odsetki i koszty do przewoźników, którzy uczestniczyli
    w wykonaniu umowy przewozu, zgodnie z następującymi postanowieniami:
    a) przewoźnik, który spowodował szkodę, powinien sam ponosić ciężar odszkodowania,
    które wypłacił sam lub które wypłacił inny przewoźnik;
    b) jeżeli szkodę spowodowało dwóch lub więcej przewoźników, każdy z nich powinien
    zapłacić kwotę proporcjonalną do swej części odpowiedzialności; jeżeli podział
    odpowiedzialności jest niemożliwy, każdy z nich odpowiada proporcjonalnie do należnej
    mu części wynagrodzenia za przewóz;
    c) jeżeli nie można ustalić, których z przewoźników należy uznać za odpowiedzialnych,
    ciężar należnego odszkodowania dzieli się między wszystkich przewoźników w stosunku
    ustalonym pod lit. b).
    Konwencja CMR
    12
    Artykuł 38
    Jeżeli jeden z przewoźników jest niewypłacalny, część odszkodowania przypadającą na niego, a nie
    zapłaconą, dzieli się między innych przewoźników proporcjonalnie do ich wynagrodzenia.
    Artykuł 39
  91. Przewoźnik, przeciwko któremu wystąpiono z jednym z roszczeń zwrotnych, przewidzianych
    w artykułach 37 i 38, nie może kwestionować podstawy płatności dokonanej przez przewoźnika
    występującego z roszczeniem zwrotnym, jeżeli odszkodowanie zostało ustalone orzeczeniem sądowym,
    o ile tylko był on należycie powiadomiony o procesie i miał możność wystąpienia w nim w charakterze
    interwenienta.
  92. Przewoźnik, który chce wystąpić z roszczeniem zwrotnym, może wszcząć sprawę przed właściwym
    sądem kraju, w którym jeden z zainteresowanych przewoźników ma stałe miejsce zamieszkania, główną
    siedzibę, filię lub agencję, za pośrednictwem której zawarto umowę przewozu. Roszczenie zwrotne może
    być skierowane w jednej i tej samej sprawie przeciwko wszystkim zainteresowanym przewoźnikom.
  93. Postanowienia artykułu 31, ustępy 3 i 4, stosuje się do wyroków w sprawie roszczeń zwrotnych,
    przewidzianych w artykułach 37 i 38.
  94. Postanowienia artykułu 32 stosuje się do roszczeń zwrotnych między przewoźnikami. Przedawnienie
    biegnie jednak bądź od dnia orzeczenia sądowego, ustalającego ostatecznie wysokość należnego
    odszkodowania na mocy postanowień niniejszej Konwencji, bądź od dnia faktycznej zapłaty w razie braku
    takiego orzeczenia.
    Artykuł 40
    Przewoźnicy mogą swobodnie uzgadniać między sobą postanowienia odbiegające od postanowień
    artykułów 37 i 38.
    Rozdział VII
    NIEWAŻNOŚĆ KLAUZUL SPRZECZNYCH Z KONWENCJĄ
    Artykuł 41
  95. Z zastrzeżeniem postanowień artykułu 40 jest nieważna i pozbawiona mocy każda klauzula, która
    pośrednio lub bezpośrednio naruszałaby postanowienia niniejszej Konwencji. Nieważność takich klauzul
    nie pociąga za sobą nieważności pozostałych postanowień umowy.
  96. W szczególności byłaby nieważna każda klauzula ustępująca na rzecz przewoźnika korzyści
    z ubezpieczenia towaru oraz każda inna analogiczna klauzula, jak również każda klauzula przenosząca
    ciężar dowodu.
    Rozdział VIII
    POSTANOWIENIA KOŃCOWE
    Artykuł 42
  97. Niniejsza Konwencja pozostaje otwarta do podpisu lub przystąpienia dla krajów będących członkami
    Europejskiej Komisji Gospodarczej oraz dla krajów przyjętych do Komisji w charakterze doradczym,
    zgodnie z punktem 8 regulaminu tej Komisji.
  98. Kraje, które mogą uczestniczyć w pewnych pracach Europejskiej Komisji Gospodarczej stosownie do
    punktu 1 regulaminu tej Komisji, mogą się stać Umawiającymi się Stronami niniejszej Konwencji przez
    przystąpienie do niej po jej wejściu w życie.
    Konwencja CMR
    13
  99. Konwencja pozostanie otwarta do podpisania do dnia 31 sierpnia 1956 roku włącznie. Po tej dacie
    pozostanie ona otwarta do przystąpienia.
  100. Niniejsza Konwencja będzie ratyfikowana.
  101. Ratyfikowanie lub przystąpienie będzie dokonane przez złożenie dokumentu u Sekretarza Generalnego
    Organizacji Narodów Zjednoczonych.
    Artykuł 43
  102. Niniejsza Konwencja wejdzie w życie dziewięćdziesiątego dnia po złożeniu przez pięć krajów,
    wspomnianych w ustępie 1 artykułu 42, dokumentu ratyfikacji lub przystąpienia.
  103. Dla każdego kraju, który Konwencję ratyfikuje lub do niej przystąpi po złożeniu dokumentu ratyfikacji lub
    przystąpienia przez pięć krajów, niniejsza Konwencja wejdzie w życie dziewięćdziesiątego dnia po
    złożeniu dokumentu ratyfikacji lub przystąpienia przez wymieniony kraj.
    Artykuł 44
  104. Każda Umawiająca się Strona będzie mogła wypowiedzieć niniejszą Konwencję przez notyfikację
    skierowaną do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.
  105. Wypowiedzenie nabierze mocy w dwanaście miesięcy po dacie otrzymania notyfikacji przez Sekretarza
    Generalnego.
    Artykuł 45
    Jeżeli po wejściu w życie niniejszej Konwencji ilość Umawiających się Stron stanie się skutkiem
    wypowiedzenia mniejsza od pięciu, niniejsza Konwencja przestanie obowiązywać od daty, w której
    ostatnie z tych wypowiedzeń zacznie skutkować.
    Artykuł 46
  106. Każdy kraj będzie mógł w chwili składania dokumentów ratyfikacji lub przystąpienia albo w każdej chwili
    do niej oświadczyć drogą notyfikacji, skierowanej do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów
    Zjednoczonych, że niniejsza Konwencja będzie miała zastosowanie do wszystkich lub części terytoriów,
    które reprezentuje on w stosunkach międzynarodowych. Konwencja będzie miała zastosowanie do
    terytorium lub do terytoriów wymienionych w notyfikacji, poczynając od dziewięćdziesiątego dnia po
    otrzymaniu tej notyfikacji przez Sekreatrza Generalnego, albo jeżeli Konwencja nie weszła jeszcze
    w życie, od daty jej wejścia w życie.
  107. Każdy kraj, który złoży zgodnie z poprzednim ustępem oświadczenie, mające na celu spowodowanie
    zastosowania niniejszej Konwencji do terytorium, które reprezentuje on w stosunkach międzynarodowych,
    będzie mógł zgodnie z artykułem 44 wypowiedzieć Konwencję w odniesieniu do tego terytorium.
    Artykuł 47
    Każdy spór między dwiema lub wieloma Umawiającymi się Stronami, dotyczący interpretacji lub
    stosowania niniejszej Konwencji, którego Strony nie mogłyby uregulować w drodze rokowań lub w inny
    sposób, może być wniesiony za żądanie którejkolwiek z zainteresowanych Umawiających się Stron do
    Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w celu rozstrzygnięcia.
    Artykuł 48
  108. Każda Umawiająca się Strona będzie mogła w chwili podpisywania lub ratyfikowania niniejszej
    Konwencji albo przystąpienia do niej oświadczyć, że nie uważa się za związaną artykułem 47 Konwencji.
    Konwencja CMR
    14
    Inne Umawiające się Strony nie będą związane artykułem 47 wobec Umawiającej się Strony, która
    sformułuje takie zastrzeżenie.
  109. Każda Umawiająca się Strona, która sformułuje takie zastrzeżenie zgodnie z ustępem 1, będzie mogła
    w każdej chwili cofnąć to zastrzeżenie drogą notyfikacji, skierowanej do Sekretarza Generalnego
    Organizacji Narodów Zjednoczonych.
  110. Żadne inne zastrzeżenie do niniejszej Konwencji nie będzie dopuszczone.
    Artykuł 49
  111. Po upływie trzyletniego okresu obowiązywania niniejszej Konwencji, każda Umawiająca się Strona
    będzie mogła drogą notyfikacji skierowanej do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów
    Zjednoczonych zażądać zwołania Konferencji, mającej na celu dokonanie rewizji niniejszej Konwencji.
    Sekretarz Generalny powiadomi o tym żądaniu wszystkie Umawiające się Strony i zwoła dla tej rewizji
    konferencję, jeżeli w terminie czterech miesięcy od daty notyfikacji skierowanej przez niego co najmniej
    jedna czwarta Umawiających się Stron powiadomi go o swej zgodzie na to żądanie.
  112. Jeżeli konferencja zwoływana jest zgodnie z poprzednim ustępem, Sekretarz Generalny zawiadomi
    o tym wszystkie Umawiające się Strony i zaprosi je do przedstawienia w terminie trzech miesięcy
    propozycji, których rozpatrzenia przez konferencję życzyłyby sobie. Sekretarz Generalny zakomunikuje
    wszystkim Umawiającym się Stronom tymczasowy porządek dzienny konferencji, jak również tekst tych
    propozycji, co najmniej na trzy miesiące przed datą otwarcia konferencji.
  113. Sekretarz Generalny zaprosi na każdą konferencję, zwołaną zgodnie z niniejszym artykułem, wszystkie
    kraje wskazane w ustępie 1 artykułu 42, jak również kraje, które stały się Umawiającymi się Stronami na
    podstawie ustępu 2 artykułu 42.
    Artykuł 50
    Oprócz notyfikacji przewidzianych w artykule 49, Sekretarz Generalny Organizacji Narodów
    Zjednoczonych będzie notyfikował krajom wskazanym w ustępie 1 artykułu 42, jak również krajom, które
    stały się Umawiającymi się Stronami, stosownie do ustępu 2 artykułu 42, o:
    a) ratyfikacjach i przystąpieniach na mocy artykułu 42;
    b) datach, w których niniejsza Konwencja wejdzie w życie zgodnie z artykułem 43;
    c) wypowiedzeniach na mocy artykułu 44;
    d) wygaśnięciu niniejszej Konwencji zgodnie z artykułem 45;
    e) notyfikacjach otrzymanych zgodnie z artykułem 46;
    f) oświadczeniach i notyfikacjach otrzymanych zgodnie z ustępami 1 i 2 artykułu 48.
    Artykuł 51
    Po dniu 31 sierpnia 1956 roku oryginał niniejszej Konwencji zostanie złożony Sekretarzowi Generalnemu
    Organizacji Narodów Zjednoczonych, który prześle jej należycie uwierzytelnione odpisy każdemu z krajów
    wymienionych w ustępach 1 i 2 artykułu 42.
    Na dowód czego niżej podpisani, należycie do tego upoważnieni, podpisali niniejszą Konwencję.
    Sporządzono w Genewie dnia dziewiętnastego maja tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego szóstego roku,
    w jednym egzemplarzu, w językach angielskim i francuskim, przy czym obydwa teksty są jednakowo
    autentyczne.
    Konwencja CMR
    15
    PROTOKÓŁ PODPISANIA
    Przystępując do podpisania Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów, niżej
    podpisani, należycie upoważnieni, zgodzili się na następujące oświadczenia i wyjaśnienia:
  114. Niniejsza Konwencja nie stosuje się do przewozów między Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii
    i Północnej Irlandii a Republiką Irlandzką.
  115. Do artykułu 1 ustęp 4
    Niżej podpisani zobowiązują się do negocjowania Konwencji w sprawie umowy o przeprowadzkę i umowy
    o przewóz kombinowany.
    Na dowód czego niżej podpisani, należycie do tego upoważnieni, podpisali niniejszy Protokół.
    Sporządzono w Genewie dnia dziewiętnastego maja tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego szóstego roku,
    w jednym egzemplarzu w językach angielskim i francuskim, przy czym obydwa teksty są jednakowo
    autentyczne.