Konwencja CMR (Convention relative au contrat de transport international de Marchandises par Route) to międzynarodowa umowa regulująca zasady zarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego towarów. Została podpisana w Genewie w 1956 roku, a w Polsce obowiązuje od 1962 roku. Jej celem jest ujednolicenie przepisów dotyczących umowy przewozu, dokumentacji transportowej oraz odpowiedzialności stron, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i przewidywalności obrotu międzynarodowego.
Postanowienia Konwencji CMR znajdują zastosowanie, gdy przewóz ma charakter zarobkowy, odbywa się pojazdami drogowymi, a miejsce nadania i miejsce dostawy znajdują się w różnych państwach, z których co najmniej jedno jest stroną Konwencji. W praktyce oznacza to, że większość międzynarodowych przewozów drogowych w Europie podlega jej reżimowi prawnemu. Przewozy krajowe realizowane wyłącznie na terytorium Polski regulowane są natomiast przez Prawo przewozowe.
Konwencja CMR określa prawa i obowiązki nadawcy, przewoźnika oraz odbiorcy, w tym zasady zawierania i wykonywania umowy przewozu, wymagania dotyczące dokumentacji oraz odpowiedzialność za utratę, uszkodzenie towaru lub opóźnienie w dostawie. Centralnym dokumentem w tym systemie jest międzynarodowy list przewozowy CMR, który stanowi dowód zawarcia umowy i przyjęcia towaru do przewozu, choć jego brak nie powoduje nieważności umowy.
Istotnym elementem Konwencji jest uregulowanie odpowiedzialności przewoźnika. Co do zasady odpowiada on za szkody powstałe w okresie od przyjęcia towaru do jego wydania, chyba że wykaże istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność. Odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie towaru podlega ustawowemu limitowi, wyrażonemu w specjalnych prawach ciągnienia (SDR), chyba że szkoda powstała wskutek winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.
Znajomość Konwencji CMR stanowi podstawę bezpiecznego funkcjonowania w międzynarodowym transporcie drogowym. Ujednolicone zasady ograniczają ryzyko sporów, porządkują odpowiedzialność stron i umożliwiają skuteczne dochodzenie roszczeń w obrocie transgranicznym.
