Międzynarodowy list przewozowy CMR to podstawowy dokument w międzynarodowym transporcie drogowym towarów. Pełni funkcję dowodową, organizacyjną i rozliczeniową, potwierdzając zawarcie umowy przewozu oraz określając zasady odpowiedzialności stron. Jego prawidłowe wypełnienie ma kluczowe znaczenie dla nadawcy, przewoźnika i odbiorcy, szczególnie w przypadku sporów lub dochodzenia roszczeń.
List przewozowy CMR (fr. Convention relative au contrat de transport international de marchandises par route) jest dokumentem ustandaryzowanym, regulowanym Konwencją CMR z 1956 roku. Oprócz funkcji dowodowej stanowi instrukcję dla przewoźnika i podstawę do oceny prawidłowości wykonania przewozu. Choć przez lata występował głównie w formie papierowej, coraz częściej zastępowany jest elektroniczną wersją e-CMR, która usprawnia obieg dokumentów i zwiększa bezpieczeństwo procesów logistycznych.
Zgodnie z art. 6 Konwencji CMR, list przewozowy powinien zawierać m.in. dane nadawcy, przewoźnika i odbiorcy, informacje o rodzaju i ilości towaru, jego wadze, miejscu i dacie przyjęcia oraz planowanym miejscu dostawy. W dokumencie wskazuje się również koszty przewozu, instrukcje celne oraz klauzulę potwierdzającą podleganie przepisom Konwencji CMR. Brak lub nieścisłość tych danych nie unieważnia umowy, lecz może znacząco utrudnić jej późniejsze rozliczenie lub dochodzenie roszczeń.
W praktyce sporządzenie listu przewozowego najczęściej należy do nadawcy, który odpowiada za prawdziwość i kompletność przekazanych informacji. Przewoźnik ma natomiast obowiązek sprawdzić widoczny stan towaru oraz zgodność liczby sztuk z dokumentem, a w razie wątpliwości zgłosić odpowiednie zastrzeżenia. Dokument ten odgrywa kluczową rolę w przypadku szkody, opóźnienia dostawy lub innych nieprawidłowości, stanowiąc podstawowy dowód w sporach transportowych.
List CMR reguluje również prawo do rozporządzania towarem w trakcie przewozu – do momentu wydania drugiego egzemplarza odbiorcy decydujący głos zachowuje nadawca. Coraz większe znaczenie zyskuje elektroniczny list przewozowy e-CMR, który upraszcza zarządzanie dokumentacją, ogranicza ryzyko błędów i przyspiesza rozliczenia.
Znajomość zasad dotyczących listu przewozowego CMR pozwala ograniczyć ryzyko prawne i finansowe oraz sprawnie zabezpieczyć interesy stron uczestniczących w międzynarodowym transporcie drogowym.
