Jak szybko odzyskać pieniądze w eSądzie?
Odzyskiwanie należności pieniężnych w polskim systemie prawnym może być procesem czasochłonnym, jednak ustawodawca przewidział instrumenty umożliwiające wierzycielom szybkie i efektywne dochodzenie roszczeń. Odpowiedzią ustawodawcy na potrzebę usprawnienia postępowań o zapłatę jest postępowanie upominawcze, a w szczególności elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU), prowadzone przez tzw. eSąd. Instytucja ta pozwala wierzycielom na uzyskanie tytułu egzekucyjnego w relatywnie krótkim czasie, przy minimalnym zaangażowaniu formalnym i kosztowym. Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym Postępowanie upominawcze jest uproszczonym trybem rozpoznawania spraw o zapłatę, w którym sąd, na podstawie twierdzeń powoda zawartych w pozwie, może wydać nakaz zapłaty bez przeprowadzania rozprawy. Zgodnie z art. 4801 § 1 KPC, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a w innych przypadkach – jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Głównym elementem tego trybu jest nakaz zapłaty, który sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym, bez przeprowadzania rozprawy i bez wysłuchania pozwanego. Nakaz ten zobowiązuje dłużnika do spełnienia świadczenia w terminie dwóch tygodni od doręczenia albo do wniesienia sprzeciwu. Brak sprzeciwu skutkuje uprawomocnieniem się nakazu zapłaty, który po nadaniu klauzuli wykonalności staje się tytułem wykonawczym i może następnie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) Szczególną odmianą postępowania upominawczego jest elektroniczne postępowanie upominawcze, uregulowane w art. 505²⁸–505³⁹ kodeksu postępowania cywilnego. Postępowanie to prowadzone jest wyłącznie przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, VI Wydział Cywilny, przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego. EPU charakteryzuje się znacznym stopniem formalnego uproszczenia. Pozew składany jest wyłącznie w formie elektronicznej, bez konieczności załączania dokumentów, a opłata sądowa wynosi jedynie 1,25% wartości przedmiotu sporu, co czyni to postępowanie szczególnie atrakcyjnym dla podmiotów dochodzących roszczeń w sposób powtarzalny oraz przedsiębiorców. Sąd wydaje nakaz zapłaty wyłącznie na podstawie twierdzeń powoda, bez badania dowodów. Jeżeli pozwany nie wniesie sprzeciwu, nakaz zapłaty uzyskuje moc prawomocnego orzeczenia, co umożliwia szybkie skierowanie sprawy do egzekucji komorniczej. Z perspektywy powoda istotne znaczenie ma fakt, że ciężar procesowy w początkowej fazie postępowania jest ograniczony, a inicjatywa obronna przerzucona zostaje na pozwanego. Rola sprzeciwu i dalszy bieg sprawy Zgodnie z art. 505³⁶ § 1 KPC, wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty w EPU powoduje utratę mocy nakazu zapłaty, a sprawa przekazywana jest do sądu właściwego według zasad ogólnych. Na tym etapie postępowanie toczy się już w trybie „tradycyjnym”, z obowiązkiem przedstawienia dowodów na poparcie roszczenia. Dla wierzyciela oznacza to, że EPU stanowi skuteczny mechanizm selekcyjny: w przypadku dłużników biernych pozwala na szybkie uzyskanie tytułu wykonawczego, natomiast wobec dłużników aktywnie broniących się umożliwia przejście do postępowania zwykłego bez utraty dotychczasowych czynności procesowych, w szczególności w zakresie przerwania biegu przedawnienia. Znaczenie EPU w windykacji należności Elektroniczne postępowanie upominawcze pełni istotną rolę w racjonalnej strategii dochodzenia należności. Pozwala ono przede wszystkim na: Elektroniczne postępowanie upominawcze jest obecnie jednym z najszybszych i najbardziej efektywnych sposobów odzyskiwania pieniędzy w polskim postępowaniu cywilnym. Umożliwia sprawne uzyskanie nakazu zapłaty i realną ochronę interesów wierzyciela przy minimalnych kosztach i formalnościach. Co istotne, prawomocny nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym ma taką samą moc prawną jak prawomocny nakaz zapłaty wydany w tradycyjnym postępowaniu upominawczym. Autorka: Zofia ZielińskaAplikantka radcowska w Trans Lawyers Kancelaria Prawna
Zmiany w SENT: nowe kierunki regulacyjne w systemie monitorowania przewozu towarów
Charakter prawny i funkcja systemu SENT. System monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (SENT), uregulowany ustawą z dnia 9 marca 2017 r., stanowi instrument administracyjnoprawny służący realizacji funkcji kontrolnej państwa w obszarze obrotu towarowego. Jego zadaniem jest gromadzenie i przetwarzanie danych dotyczących przewozu określonych kategorii towarów, uznanych przez ustawodawcę za podwyższonego ryzyka z perspektywy interesu fiskalnego oraz bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Zakres zastosowania SENT nie ma charakteru statycznego. Ustawodawca konsekwentnie poszerza katalog towarów oraz zdarzeń podlegających obowiązkowi zgłoszenia, dostosowując system do zmieniających się realiów rynkowych i identyfikowanych obszarów nadużyć. Kolejny etap rozbudowy systemu SENT został zapoczątkowany rozporządzeniem Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 10 września 2025 r., wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie o SENT. Akt ten wprowadza nowe grupy towarowe objęte obowiązkiem monitorowania, w szczególności towary z branży odzieżowej i obuwniczej. Zgodnie z przepisami przejściowymi, regulacje te wejdą w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 17 marca 2026 r., co ma umożliwić przedsiębiorcom dostosowanie procedur operacyjnych i systemów informatycznych. Rozszerzenie katalogu towarów monitorowanych. Od wskazanej daty obowiązek zgłoszenia przewozu w systemie SENT obejmie przewóz następujących towarów, klasyfikowanych według Nomenklatury Scalonej (CN): Wprowadzenie progów ilościowych i wagowych świadczy o intencji ustawodawcy, aby obowiązek monitorowania obejmował przede wszystkim przewozy o charakterze handlowym, a nie incydentalnym. Obowiązki formalne i rola PUESC. Zgłaszanie przewozów objętych SENT odbywa się za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Podmioty zobowiązane do dokonania zgłoszenia muszą posiadać aktywne konto w systemie oraz aktualne dane identyfikacyjne. Dotyczy to również osób działających w imieniu przedsiębiorców, którym należy nadać odpowiednie uprawnienia funkcjonalne. W praktyce oznacza to konieczność wcześniejszej weryfikacji statusu rejestracyjnego przedsiębiorstwa, jeszcze przed wejściem w życie nowych regulacji. Pomimo rozszerzenia zakresu przedmiotowego SENT, ustawodawca zachował określone wyłączenia, mające istotne znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji obowiązków przewoźnika. Obowiązek zgłoszenia nie znajdzie zastosowania m.in. w przypadku przewozów: -towarów pochodzących z państw trzecich, które zostały dopuszczone do swobodnego obrotu na terytorium UE w ramach procedury celnej 42 00, jeżeli zakończenie przewozu następuje w innym państwie członkowskim; -którym nie towarzyszy faktura w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, dokumentująca dostawę, wewnątrzwspólnotową dostawę lub eksport towarów; -realizowanych przez podmioty posiadające status upoważnionego przedsiębiorcy (AEO) albo objęte umową o współdziałanie zawartą z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej, o ile spełnione są przesłanki określone w art. 5 lub 6 ustawy o SENT. Planowane dalsze modyfikacje systemu SENT. Równolegle procedowane są projekty zmian ustawowych i wykonawczych, których celem jest dalsze uszczelnienie systemu. Na szczególną uwagę zasługuje propozycja objęcia SENT przewozów betonu, co stanowi istotną ingerencję regulacyjną w sektor budowlany. Projektodawca przewiduje jednak rozwiązania uwzględniające specyfikę tego rynku, w tym możliwość zgłaszania okresowych umów dostaw jednym zgłoszeniem oraz przeniesienie obowiązku zamknięcia zgłoszenia na podmiot wysyłający w przypadku dostaw do osób fizycznych. Dodatkowo planowane są zmiany obejmujące m.in.: -sankcjonowanie braku potwierdzenia odbioru towaru w SENT, -objęcie obowiązkiem zgłoszenia przemieszczeń międzymagazynowych w ramach jednego podmiotu, -modyfikację terminów potwierdzania odbioru, -rewizję limitów wyłączających obowiązek monitorowania dla niektórych towarów w opakowaniach jednostkowych. Autorka: Zofia ZielińskaAplikantka radcowska w Trans Lawyers
Proces odnawiania licencji transportowej – o czym warto pamiętać?
Licencja transportowa to decyzja administracyjna wydawana przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego albo właściwy organ samorządu terytorialnego, która uprawnia przedsiębiorcę do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Rodzaj wymaganej licencji zależy od charakteru przewozów oraz parametrów wykorzystywanych pojazdów. Zakres obowiązywania licencji transportowej Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego uprawnia do wykonywania przewozów wyłącznie na terytorium Polski, natomiast licencja wspólnotowa umożliwia realizację zarobkowych przewozów drogowych osób lub rzeczy na obszarze państw członkowskich Unii Europejskiej, a także stanowi podstawę do uzyskiwania zezwoleń na przewozy poza UE. Dokumenty te są wymagane przy przewozach zarobkowych wykonywanych pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony lub pojazdami przystosowanymi do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Okres obowiązywania licencji transportowej Licencja wspólnotowa wydawana jest na czas określony, maksymalnie do 5 lub 10 lat, a jej wykonywanie wymaga zgłoszenia każdego pojazdu i uzyskania odpowiedniego wpisu. Proces odnawiania licencji transportowej stanowi istotny element systemu nadzoru administracyjnego nad rynkiem transportu drogowego. Jego celem nie jest wyłącznie formalna kontrola przedsiębiorców, lecz zapewnienie, aby działalność transportowa była wykonywana w sposób bezpieczny, profesjonalny i zgodny z interesem publicznym. Analiza obowiązujących regulacji wskazuje, że procedura ta pełni funkcję równoważącą pomiędzy ochroną wolności gospodarczej a potrzebą zapewnienia wysokich standardów wykonywania usług transportowych. Podstawy prawne odnawiania licencji transportowej Podstawowym aktem prawa Unii Europejskiej regulującym zasady dostępu do zawodu przewoźnika drogowego jest Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady, które ustanawia wspólne warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego. Rozporządzenie to wprowadza przesłanki, których spełnienie jest konieczne zarówno dla uzyskania, jak i utrzymania licencji transportowej: Na gruncie prawa polskiego regulacje te zostały wdrożone przede wszystkim poprzez ustawę z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która określa tryb wydawania, zmiany, cofania oraz odnawiania licencji transportowych, a także kompetencje właściwych organów administracji publicznej. Charakter prawny licencji transportowej i jej odnawiania Licencja transportowa ma charakter decyzji administracyjnej konstytutywnej, warunkującej możliwość legalnego wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Odnawianie licencji nie stanowi automatycznego przedłużenia jej obowiązywania, lecz jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ponowna ocena spełniania ustawowych przesłanek przez przedsiębiorcę. W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że procedura odnawiania licencji pełni funkcję kontrolną i prewencyjną, zapobiegając dalszemu wykonywaniu działalności przez podmioty, które utraciły zdolność do spełniania wymogów regulacyjnych. Przebieg postępowania w sprawie odnawiania licencji Postępowanie w sprawie odnawiania licencji transportowej wszczynane jest na wniosek przedsiębiorcy, który powinien zostać złożony przed upływem okresu obowiązywania dotychczasowej licencji. Właściwym organem w zależności od zakresu działalności jest m.in. Główny Inspektor Transportu Drogowego lub odpowiedni organ jednostki samorządu terytorialnego.W toku postępowania organ administracji dokonuje weryfikacji, czy przedsiębiorca nadal spełnia wszystkie przesłanki wymagane do wykonywania działalności transportowej. Obejmuje to w szczególności: Postępowanie to prowadzone jest zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, w tym zasadą praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadą proporcjonalności. Skutki prawne odmowy odnowienia licencji Odmowa odnowienia licencji transportowej skutkuje utratą prawa do wykonywania działalności transportowej po upływie terminu ważności dotychczasowej licencji. Decyzja odmowna ma charakter decyzji administracyjnej, od której przysługuje stronie środek zaskarżenia w postaci odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że odmowa odnowienia licencji musi być należycie uzasadniona i oparta na rzetelnie ustalonym stanie faktycznym, gdyż ingeruje w konstytucyjnie chronioną wolność działalności gospodarczej. O czym warto pamiętać przy odnawianiu licencji transportowej? Termin złożenia wniosku Jednym z kluczowych elementów procesu odnawiania licencji transportowej jest dochowanie terminu. Wniosek powinien zostać złożony przed upływem okresu ważności dotychczasowej licencji. Złożenie wniosku po terminie może skutkować koniecznością przeprowadzenia postępowania od podstaw, a w skrajnych przypadkach przerwą w legalnym wykonywaniu działalności transportowej. Kompletny i aktualny wniosek Należy upewnić się, że wniosek: Braki formalne powodują wezwania do uzupełnienia dokumentacji, co wydłuża postępowanie. Spełnianie warunków dostępu do zawodu przewoźnika Odnawianie licencji nie ma charakteru automatycznego. Organ każdorazowo bada, czy przedsiębiorca nadal spełnia ustawowe przesłanki, w szczególności: a) Dobra reputacja Należy zwrócić uwagę m. in. na brak prawomocnych skazań za przestępstwa wskazane w przepisach, historię naruszeń przepisów transportowych, czasu pracy kierowców czy bezpieczeństwa ruchu drogowego. b) Zdolność finansowa Przedsiębiorca musi wykazać posiadanie środków finansowych w wysokości wymaganej przepisami (na pierwszy i każdy kolejny pojazd). Do częstych problemów należą nieaktualne dokumenty finansowe. c) Kompetencje zawodowe Należy upewnić się, że osoba zarządzająca transportem nadal spełnia wymogi ustawowe, certyfikat kompetencji zawodowych jest ważny, forma zatrudnienia lub powiązania z przedsiębiorcą jest zgodna z przepisami. d) Rzeczywista i stała siedziba Organ może zweryfikować, czy przedsiębiorca faktycznie dysponuje zapleczem organizacyjnym, dokumentacją oraz bazą eksploatacyjną. Aktualność dokumentów i zaświadczeń Wszystkie załączniki do wniosku powinny być aktualne na dzień złożenia wniosku, zgodne z obowiązującymi przepisami, czytelne i kompletne. W praktyce problematyczne bywają zaświadczenia o niekaralności lub dokumenty finansowe sporządzone na nieaktualny okres. Opłaty administracyjne Należy pamiętać o uiszczeniu opłaty za odnowienie licencji brak opłaty lub inne błędy formalne mogą skutkować wezwaniem do uzupełnienia braków. Ciągłość wykonywania działalności Warto zadbać o to, aby licencja nie wygasła przed wydaniem nowej decyzji, a przedsiębiorca nie wykonywał przewozów bez ważnej licencji, ponieważ grozi to wysokimi karami administracyjnymi. Środki odwoławcze W przypadku odmowy odnowienia licencji należy pamiętać, że decyzja podlega zaskarżeniu. Przedsiębiorcy przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Uzasadnienie decyzji powinno być dokładnie przeanalizowane pod kątem naruszeń prawa materialnego lub procesowego. Autorka: Zofia ZielińskaAplikantka radcowska w Trans Lawyers Kancelaria Prawna
Zezwolenie a licencja transportowa: co jest potrzebne, by jeździć po polskich i zagranicznych drogach?
Planujesz otworzyć firmę transportową lub właśnie stoisz u progu kariery spedytora? Prawo w Polsce i Unii Europejskiej nakłada na przedsiębiorców transportowych szereg obowiązków, a jednym z najważniejszych jest uzyskanie odpowiednich uprawnień. Zastanawiasz się, co jest potrzebne do wykonywania transportów krajowych, a co do transportów międzynarodowych? Kluczową kwestią jest zrozumienie różnicy między zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego a licencją transportową. Choć brzmią podobnie, ich rola i zakres zastosowania są zupełnie inne. Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego: Twój pierwszy krok Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego to podstawowy dokument, który musisz uzyskać, aby móc legalnie prowadzić firmę transportową. To uprawnienie jest niezbędne do wykonywania transportu drogowego rzeczy lub osób na terenie Polski. Ważna uwaga: Często w branżowej nomenklaturze i potocznych rozmowach to zezwolenie opisuje się jako „licencję krajową”, co wprowadza duże zamieszanie terminologiczne. Pamiętaj, że formalnie i prawnie, aby prowadzić działalność transportową, najpierw musisz uzyskać właśnie zezwolenie. Zezwolenie potwierdza, że Twoja firma spełnia wszystkie wymogi formalne, w tym: Zezwolenie jest wydawane przez Starostwo Powiatowe lub Główny Inspektorat Transportu Drogowego (GITD) i jest kluczowe, jeśli chcesz założyć firmę transportową krok po kroku i działać na rynku krajowym. Licencja transportowa: Brama do transportu międzynarodowego i inne rodzaje W przeciwieństwie do zezwolenia, licencja transportowa jest niezbędna do wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych. W Polsce najczęściej występuje w formie licencji wspólnotowej, która umożliwia świadczenie usług transportowych na terenie wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej. Bez tego dokumentu nie możesz legalnie przekraczać granic. Uzyskanie licencji wspólnotowej wiąże się z koniecznością spełnienia podobnych, ale bardziej rygorystycznych, wymogów co do zezwolenia, w tym wykazania jeszcze lepszej struktury organizacyjnej firmy transportowej. Organem odpowiedzialnym za wydawanie licencji wspólnotowych jest Główny Inspektorat Transportu Drogowego (GITD). Warto pamiętać, że oprócz licencji wspólnotowej (na przewóz międzynarodowy) w polskim prawie występują także inne rodzaje licencji transportowych, których nie należy mylić z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika. Należą do nich między innymi: Jak zacząć: od zezwolenia do licencji Proces otwarcia firmy transportowej może wydawać się skomplikowany, ale właściwie przygotowany plan pomoże Ci przejść przez niego sprawnie. Pamiętaj, że każdy z tych dokumentów jest kluczowy dla legalnego działania Twojej firmy. Zaniedbanie formalności może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym wysokich kar finansowych. Podsumowanie Choć pojęcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego a licencja bywają mylone, a zezwolenie bywa niepoprawnie nazywane „licencją krajową”, ich rozróżnienie jest fundamentalne. Autorka: Martyna JarczykPrawnik w Trans Lawyers Kancelaria Prawna
Zapisz się do newslettera Trans Lawyers
Prawo transportowe bez tajemnic — praktyczne porady, wzory pism i realne rozwiązania dla TSL. Dołącz do newslettera Trans Lawyers i otrzymuj konkretne wskazówki prawne dla branży transportowej — jak odzyskać należności, przygotować zlecenie transportowe, zabezpieczyć roszczenia i minimalizować ryzyko prawne. Na początek w prezencie otrzymasz bezpłatny e-book „SENT 2026 – kompleksowy poradnik dla branży TSL”.
Problemy z windykacją należności w przypadku śmierci dłużnika lub jego wyjazdu za granicę.
Windykacja należności w branży transportowej wiąże się z wieloma trudnościami praktycznymi i prawnymi. Szczególnie złożone są sytuacje, gdy dłużnik umrze albo na stałe lub czasowo przebywa poza granicami kraju. W takich przypadkach wierzyciel musi korzystać z instrumentów prawa spadkowego oraz przepisów prawa unijnego i międzynarodowego dotyczącego dochodzenia wierzytelności. Case study: Polski przewoźnik wykonał usługę transportową na rzecz kontrahenta – jednoosobowej firmy spedycyjnej z siedzibą w województwie śląskim. Po dostarczeniu towaru wystawił fakturę, jednak należność (12 000 zł) nie została uregulowana. Kilka tygodni później właściciel firmy dłużnika zmarł. Przewoźnik dowiedział się o tym dopiero podczas próby złożenia pozwu do sądu – postępowanie zostało umorzone. Zgodnie z art. 922 k.c. roszczenie jednak nie wygasło, ale konieczne było ustalenie spadkobierców. Po kilku miesiącach przeprowadzono postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Dwaj spadkobiercy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co ograniczyło odpowiedzialność do wartości majątku zmarłego. W efekcie przewoźnik odzyskał jedynie część wierzytelności. Skutki śmierci dłużnika Zgodnie z art. 922 § 1 k.c., prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców. Oznacza to, że śmierć dłużnika nie powoduje wygaśnięcia zobowiązań pieniężnych. Spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe w następujący sposób: Konsekwencje dla wierzyciela – Mając powyższe na względzie, wierzyciel każdorazowo musi: W praktyce postępowania spadkowe trwają długo, a wierzyciel narażony jest na dodatkowe koszty i konieczność udziału w kilku procedurach jednocześnie. Wyjazd dłużnika za granicę Case study: W innej sprawie przewoźnik dochodził zapłaty za fracht w wysokości 8 500 zł. Okazało się, że dłużnik – właściciel firmy spedycyjnej – przeprowadził się do Niemiec i tam założył inną działalność gospodarczą. Pozew został wniesiony w Polsce, a doręczenie pozwu odbyło się zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2020/1784. Po uzyskaniu prawomocnego nakazu zapłaty przewoźnik, korzystając z rozporządzenia Bruksela I bis, skierował sprawę do egzekucji w Niemczech. Procedura trwała znacznie dłużej niż standardowa egzekucja w Polsce, ale finalnie udało się odzyskać całą kwotę wraz z odsetkami. Problemy pojawiają się także w sytuacji, gdy dłużnik zmienia miejsce zamieszkania i przebywa poza własnym miejscem zamieszkania / zameldowania, a nawet poza terytorium Polski. Coraz częściej kontrahenci z branży transportowej “długotrwale” wyjeżdżają za granicę Doręczenia pism procesowych Problemy z doręczeniem korespondencji – polski sąd nie może skutecznie doręczyć pism procesowych, jeśli adres dłużnika nie jest znany lub przebywa on w kraju, który nie współpracuje w tym zakresie. I o ile dochodzenie należności wobec spółki raczej nie powinno być problemem, gdyż oficjalny adres jej siedziby znajduje się w KRS, to w zakresie dłużników prowadzących JDG prowadzący sprawę sąd może mieć zastrzeżenia wobec podanego adresu i żądać od wierzyciela potwierdzenia komorniczego doręczenia na aktualny adres zamieszkania. Zgodnie z art. 1135 k.p.c., doręczeń dokonuje się zgodnie z przepisami międzynarodowymi. W ramach Unii Europejskiej zastosowanie ma rozporządzenie (UE) 2020/1784 w sprawie doręczania pism sądowych, które ułatwia transgraniczne doręczenia. Poza UE konieczne jest korzystanie z konwencji międzynarodowych (np. Konwencja haska z 1965 r.). Egzekucja komornicza za granicą Konieczne może być prowadzenie postępowania egzekucyjnego w innym państwie. Na terenie UE wierzycielowi ułatwia to m.in. europejski nakaz zapłaty czy rozporządzenia o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń sądowych. Poza Unią – procedury są bardziej skomplikowane i zależą od umów międzynarodowych. Niemniej, nadal wymaga to ustalenia adresu zamieszkania dłużnika, co nie zawsze jest proste, a czasem wymaga wsparcia na przykład detektywa, co naturalnie wiąże się z dodatkowymi kosztami. I właśnie te dodatkowe koszty i czas – konieczność tłumaczeń dokumentów, angażowania zagranicznych prawników i dłuższe postępowania zwiększają ryzyko nieopłacalności egzekucji. Podsumowując, na terenie UE wierzyciel ma do dyspozycji m.in.: Poza granicami Unii postępowanie egzekucyjne jest znacznie trudniejsze i zależy od umów bilateralnych zawartych przez Polskę z danym państwem. W wielu przypadkach konieczne jest wszczynanie lokalnego procesu sądowego, co wiąże się z dodatkowymi kosztami i czasem. Wnioski praktyczne dla wierzycieli Podsumowanie Windykacja należności po śmierci dłużnika lub jego wyjeździe za granicę to obszary wymagające szczególnej uwagi i wiedzy prawniczej. Procedury są złożone, a czas i koszty często działają na niekorzyść wierzyciela. Dlatego tak istotne jest odpowiednie zabezpieczenie interesów jeszcze przed zawarciem umowy i szybkie podejmowanie działań, gdy pojawiają się pierwsze trudności z płatnościami. Autorka: Ewa Sławińska-Ziaja Radca prawny w Trans Lawyers
Agenci AI w branży transportowej – wprowadzenie do problematyki
Agenci AI stanowią aktualnie jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów technologii stosowanej w sektorze transportowym. Ich obecność rodzi szereg pytań o charakterze prawnym, w szczególności w zakresie odpowiedzialności, kontraktów i zgodności z obowiązującymi regulacjami.
Obowiązek tachografów dla busów – jakie zmiany czekają branżę TSL w związku ze zmianami w Rozporządzeniach nr 561/2006 i nr 165/2014.
Dynamiczne zmiany w prawie przewozowym w związku z unijnym Pakietem Mobilności trwają i wciąż powodują wiele emocji. W poprzedniej publikacji Nowe tachografy 2025 – jakie kary grożą za brak wymiany urządzeń w transporcie krajowym i zagranicznym skupiliśmy się na obowiązujących terminach wymiany tachografów w pojazdach ciężarowych oraz wysokich sankcjach za niedostosowanie się do przepisów. Tym razem artykuł posłuży jako podsumowanie najistotniejszych zmian jakie mają dotknąć drugi filar transportu drogowego – czyli kierowców busów i ich firm. Wraz z lipcem 2020 r. w życie weszło Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054, które z jednej strony, jak wskazuje sama preambuła, skupiło się na poprawie warunków pracy kierowców, bazując na uczciwości, efektywności i bezpieczeństwie, a także zwalczaniu niespójności wynikających z nierówności stosowania urządzeń kontroli w pojazdach. Z drugiej zaś – wywołuje niezadowolenie firm transportowych, jak i samych kierowców, dla których zmiany są najdotkliwsze. Niemniej, znajomość swoich praw i obowiązków, to kwestia szalenie istotna, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z tak szerokimi regulacjami obowiązującymi we wszystkich państwach członkowskich. Wiedza w pigułce, czyli co czeka branżę od 1 lipca 2026 r.? Wspomniane wcześniej zmiany dotyczą przede wszystkim treści Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które poprzez zmianę jednego artykułu rozszerzają zakres zastosowania go o właśnie pojazdy z DMC powyżej 2,5 tony. Zmianę tę wprowadza Artykuł 2 pkt. 1 lit. aa rozporządzenia w brzmieniu: “Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do przewozu drogowego (…) (od dnia 1 lipca 2026 r.) rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub kabotażowym, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 tony.” Czy więc bus musi mieć tachograf? Tak. Regulacje obowiązujące dotąd pojazdy ciężarowe używane do przewozu rzeczy, których DMC przekracza 3,5 tony, będą obowiązywały także busy, w tym pojazdy z przyczepami i busy kategorii N1 (powyżej 2,5 t DMC) – co nałoży na kierowców i firmy przewozowe obowiązek posiadania tachografów (warto pamiętać, że mowa tu o tachografach inteligentncyh II generacji). Tak więc każdy kierowca będzie musiał mieć zainstalowany tachograf dla busa. Warto pamiętać, że obowiązek nie dotyczy m.in. pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony, ale nieprzekraczającej 3,5 tony, wykorzystywanych do przewozu rzeczy, w przypadku gdy przewóz nie ma charakteru zarobkowego i jest wykonywany na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy, a prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia osoby prowadzącej pojazd. Krótszy czas pracy, dłuższy odpoczynek. W związku z włączeniem busów do regulacji 561/2006 kierowcy nabędą też takie samo prawo odpoczynku i przerw jak kierowcy pojazdów ciężarowych, ale również obowiązek przystosowania się do przepisów ograniczających ich czas pracy. W praktyce oznacza to: *dzienny czas pracy może zostać wydłużony, jednak do nie więcej niż 10 godzin i tylko dwa razy w tygodniu. Natomiast system przerw będzie wyglądał następująco: *z możliwością skrócenia odpoczynku do 9 godzin (zwany jako skrócony czas odpoczynku), ale nie częściej niż 3 razy pomiędzy dwoma tygodniowymi odpoczynkami lub wydłużenia do 24 godzin – wtedy liczy się on jako tygodniowy skrócony odpoczynek. Bezpieczne miejsca postojowe. Artykuł 8a rozporządzenia 561/2006 podkreśla znaczenie bezpiecznych i certyfikowanych parkingów dla kierowców ciężarówek i autokarów. Mają one zapewniać m.in. ochronę przed wtargnięciami, dobre oświetlenie, infrastrukturę sanitarną, dostęp do żywności i napojów, łączność oraz zasilanie elektryczne. Dzięki temu kierowcy zyskują większy komfort i bezpieczeństwo pracy, a transport staje się bardziej efektywny i przewidywalny. Podsumowanie. Obowiązek stosowania tachografów obejmie również busy i pojazdy N1 powyżej 2,5 t DMC, co zbliży przepisy dotyczące busów do zasad obowiązujących w transporcie ciężarowym. Kierowcy muszą dostosować się do nowych limitów czasu pracy i odpoczynku, w tym obowiązkowych przerw, dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku. Budzące różne emocje przepisy wchodzące w życie już w lipcu 2026 r. nałożą na przedsiębiorców i kierowców wiele nowych obowiązków. Znajomość tych zmian jest kluczowa, aby uniknąć wysokich kar i zapewnić zgodność z prawem unijnym, które są kluczowe dla przedsiębiorców zajmujących się transportem międzynarodowym. Autorka: Milena KrogulecAsystentka radcy prawnego w Trans Lawyers
ESG i raportowanie śladu węglowego w transporcie
Ślad węglowy stanowi kluczowy wskaźnik środowiskowy, obejmujący emisje gazów cieplarnianych generowane bezpośrednio lub pośrednio w związku z działalnością przedsiębiorstwa.
Przewóz sukcesywny w CMR – czym jest i jak działa?
Poznaj zasady przewozu sukcesywnego według Konwencji CMR. Sprawdź, czym różni się przewoźnik sukcesywny od podwykonawcy i kto ponosi odpowiedzialność.
